Reactie Fietsersbond Leiden e.o. op Mobiliteitsnota Leiden 2015 – 2022 en LAB071

                                                                              

Aan:

Burgemeester en Wethouders van de gemeente Leiden

Postbus 9100

2300 PC Leiden        

 

 Onderwerp:    Reactie Fietsersbond Leiden e.o. op Mobiliteitsnota Leiden 2015 – 2022 en LAB071

 

Geacht college,

 

De gemeente Leiden heeft een Mobiliteitsnota opgesteld. Zij heeft eenieder in de stad gevraagd hierop te reageren. De Fietsersbond maakt graag van deze gelegenheid gebruik.

Als belangenbehartiger van het grote aantal fietsers in deze stad, die daarmee een belangrijk deel van de mobiliteit verzorgen, zet zij zich al jaren in voor het soepel samengaan van de fietsers met de andere modaliteiten als OV, voetgangers en automobilisten. Daarom waren wij ook actief in LAB071.

Wij juichen het toe dat de gemeente Leiden  zich ten doel stelt Fietsstad van het Jaar te worden.

In de dichtbebouwde centrumstad van onze regio biedt geen ander vervoermiddel zo veel gemak om onderwijsinstellingen, bedrijven, ziekenhuizen, winkelgebieden, theaters,en stations vanuit woonwijken en randgemeenten betrouwbaar te bereiken en daar eenvoudig te parkeren.

Waar auto’s een probleem zijn door hun ruimtebeslag, kan de fiets met veel minder ruimte toe.

Vergelijk een parkeergarage met 600 plaatsen maar eens met de duizenden fietsparkeerplekken bij Leiden CS qua kosten en uitstoot.

Investeren in de fiets heeft daarom meer rendement dan in andere vervoersvormen.

In LAB071 bleek dat er een groot draagvlak is voor betere fietsinfrastructuur, evenals voor max 30 km/u binnen de Leidse Ring, uitgezonderd een zeer beperkt aantal inprikkers, voor leefbaarheid en verkeersveiligheid.

In de mobiliteitsnota wordt de fiets vreemd genoeg  “langzaam verkeer” genoemd. Buiten de bebouwde kom klopt dat wel: daar verplaatst een automobilist of een OV-reiziger zich sneller dan een fietser, maar binnen de bebouwde kom nauwelijks meer. Daar zijn die rollen praktisch omgekeerd. Zeker als de tijd,die autoparkeren of het lopen vanaf de uitstaphalte kost, meegerekend wordt bij de tijd om de plek van de bestemming echt te bereiken.

In de nota is het niet altijd duidelijk of met het verkeer alle soorten bedoeld wordt. Vaak blijkt pas uit de context dat het om autoverkeer gaat b.v bij het bundelen van “het verkeer” op de Leidse Ring. Dit maakt de nota moeilijk leesbaar.

De nota verwoordt zeven ambities: bij alle speelt de fiets een belangrijke rol !

  Het versterken van de hoofdontsluitingsstructuur geldt voor auto, OV en fiets in gelijke mate.

   Verschuiving van auto-gebruik naar fiets- en OV-gebruik helpt de bereikbaarheid en omgevingskwaliteit in balans te brengen

   Stimuleren van langzaam verkeer kan met LARGAS en max 30 km/u binnen de Leidse Ring en draagt bij aan duurzaamheid en vermindert milieuhinder.

   Goede fiets-infra voor rijden en stallen maakt Leiden gastvrij.

   Technologie voor groene golven voor fiets en OV zijn zeer welkom.

Het verbaast ons daarom zeer dat in de nota het fietsverkeer bijna als laatste besproken wordt !

Het verdient aanbeveling de nota te herschrijven met de mens als uitgangspunt.

Eerst de voetganger, dan de fietser, daarna het OV en als sluitpost het plattelandsvoertuig,de auto, als meest belastende modaliteit voor leefbaarheid en ruimtegebruik in de stad.

Het is betreurenswaardig dat er nog steeds geen gebruik gemaakt wordt van een multimodaal verkeersmodel. Het unimodale model met zijn blindheid voor andere vervoersvormen dan auto-gebruik leidt tot een vertekend beeld van de werkelijkheid. Invloed van maatregelen op de modal-split kunnen niet berekend worden. Deze nota schiet daarin echt te kort. Wordt de  Mobiliteitsscan van CROW dooer de gemeente Leiden gebruikt ?

Het is nu nog steeds wachten op een nota die duidelijk beschrijft waarom wanneer, welk verkeer waar gewenst is. In tijd, soort en plaats is veel te sturen en te kiezen.

Na deze algemene opmerkingen nu meer inhoudelijke punten.

Het bevreemd ons in hoge mate dat op pagina 42 de Rijnlandroute genoemd wordt als project dat de fietsinfrastructuur zou opwaarderen !

De Rijnlandroute doet juist zwaar afbreuk aan het huidige fietsnetwerk.

Noch in het Provinciaal Inpassings Plan, noch in de Tracé Besluit A44 wordt aangegeven of er nog fietsroutes zullen zijn in knoop Leiden-West waar ze nu wel bestaan. Fietsverkeer Katwijk-Leiden  kan niet zonder.

Het Tracé Besluit A4 vermeldt doodleuk dat de pas aangelegde fietsroute langs de Vogelhoff weer verdwijnt! Dit veroorzaakt kilometers omrijden ook omdat in knooppunt Hofvliet de fietsroute langs de A4 ontbreekt. De route van Starrevaartplas naar Touristisch Overstap Punt in Zoeterwoude wordt verprutst.

Waarom heeft Leiden zich niet ingespannen om dit te voorkomen ? De problemen met deze fietsroutes moeten worden opgelost voordat de Rijnlandroute op deze manier kan worden uitgevoerd.

De Fietsersbond heeft daarom bezwaar gemaakt bij de Raad van State tegen deze Rijnlandroute.

Het MMA van de MER Rijnlandroute (Churchill-Avenue) kende deze gebreken overigens niet. De Churchilllaan wordt daar wel verlost van de huidige overlast en het Lammenschansplein wordt minder druk dan bij de nu geplande Rijnlandroute.

De Churchill-Avenue past probleemloos in het concept Leidse Ring. Zelfs beter omdat hij een aansluiting biedt op de Voorschoterweg en de Haagweg. Bovendien blijft de A44-aansluiting Leiden-Zuid behouden en daardoor veel wordt extra verkeer op de Haagse Schouwweg en knoop Leiden-West voorkomen.

Wij zien op de kaart van het fietsroutenet tot ons genoegen dat het gevaarlijke zuidelijke deel van de Rooseveltstraat niet meer als hoofdfietsroute wordt voorgesteld. Een rotonde op het kruispunt Zoeterwoudseweg-Vrijheidslaan zou een veilige oplossing bieden voor de linksafslaande fietsers.

Op de kaart ontbreekt echter het stukje Kastanjekade. Dit is een onmisbaar deel van de Oost-West-route van station Lammenschans via 5 Meilaan naar de Velostrada bij station De Vink.

Als door de Stedenbaan de frequentie van de Sprinters straks omhoog gaat, wordt De Vink ook aantrekkelijker voor treinreizigers uit Zuid-West en de Burgemeesterswijk. Dat kan ook de fietsparkeerdruk bij Leiden CS verminderen.

Uit onderzoek blijkt hoe hoger het fietsgebruik is, hoe verkeersveiliger de stad wordt. Geef dus de fiets de ruimte in de stad. Wij bedoelen dan de echte fietsen met trappers, niet die snor- of bromfietsen met verbrandingsmotoren en zonder trappers. Deze horen op de rijbaan thuis en nooit op het fietspad. De Leidse Milieuzone zou ook moeten gelden voor de tweetakt-brommers en -scooters. De handhaving van het misbruik van brommers op het fietspad moet veel intensiever. Fietspaden kunnen beter aangegeven worden met het rechthoekige bord Fietspad dan met het ronde blauwe bord. Bij max 30 km/u gebruikt alle verkeer de rijbaan dus zeker de brommers en snorders.

Waar fietsen en auto’s de rijbaan delen dient de snelheid van de auto’s lager dan 50 km/u zijn. Neem bij voorbeeld de Haagweg van Churchilllaan naar de Rijnzichtbrug. Tot de kruising met de Da Costastraat is het profiel ruim, met vrijliggende fietspaden. Hier is 50 km/u mogelijk. Maar na de VRI is het smal met huizen direct aan de straat en delen auto’s en fietsen  de rijbaan. Hier is 50 veel te hoog. De VRI is eigenlijk een heel natuurlijk punt om de 30 km-zone te laten beginnen.

Zoals de Breestraat, Stevens- en 5 Meibrug laten zien kunnen fiets en OV goed van elkaars routes gebruik maken mits deze voldoende breed zijn. Wanneer er busroutes gewijzigd worden, b.v. straks bussen in twee richtingen over de Turf-, Nieuwe Beesten- en Lammermarkt, Lijkt ons de Turfmarktbrug een knelpunt te worden.

Bij de herinrichting van de Lammermarkt en de bouw van een nieuwe Valkbrug  routes van bus en fiets over de Lammermarkt naar het Schuttersveld en de Zeezijde van het station moeten zorgvuldig bestudeerd worden. De fietsoversteek van de Molenwerf is nu al een gevaarlijk punt. Die fietsers kunnen beter onder de nieuwe Valkbrug door naar de andere zijde van de Molenwerf geleid worden.

De Fietsersbond betreurt het dat in stedebouwkundige ontwerpen altijd pas in tweede instantie aan dimensionering van verkeersroutering gedacht wordt. Verkeerskundigen en planologen moeten al bij de eerste schetsen samen aan tafel zitten. Nu zie je in het Kaderbesluit Lammermarkt voor een nieuwe Valkbrug de afbeeldingen van fietsbruggen. Zo’n Nesciobrug is prachtig maar niet geschikt voor zwaar verkeer. Ook de overige schetsen van wandel- en fietsroutes of bushaltes ontberen een gedachtengang over een goede en veilige verkeersafwikkeling van voetgangers, fietsers of bussen.

Wij zijn voor het beter laten samengaan in de binnenstad van voetgangers en fietsers. De Waagbrug is indertijd aangelegd als ontbrekende schakel in de binnenstadsfietsroute Noord-Zuid.-route: Haarlemmerweg, Mare, Mandenmakers-, Dief- en Doelensteeg naar Alfa-faculteiten rond de Singel. Maar door het massale gebruik ervan door voetgangers is er nu een groot capaciteitsprobleem. Door het wegbezuinigen in het Aalmarktplan van de extra voetgangersbrug is er nog geen adequte oplossing die in overeenstemming is met “de ambitie van de nota “fietsverkeer stimuleren. Er moet een betere afweging komen van wie wanneer waar prioriteit heeft. Niet alleen de bewoners/ondernemers maar ook gebruikers van de fietsroutes moeten daarbij betrokken worden. Daar de Waagstalling aan deze route ligt is extra aandacht nodig. Voetgangers en fietsers kunnen alleen bij lage intensiteiten(< 600 fiets/uur) shared space gebruiken. In Leiden is het fietsgebruik daarvoor te hoog.

De Leidse (auto-)ring kan, als zij snel genoeg bereden kan worden, zorgen voor minder autobewegingen in de stad. Helaas zullen de ver binnen de ring gelegen nieuwe parkeergarages nog een sterk aanzuigende werking hebben. Het is daarom van belang dat alleen de inprikkers  gastvrij voor de auto’s zijn. De rest binnen de ring moet gericht zijn op OV en fiets, met auto als gast. Dit kan bereikt worden door binnen de kiezen voor een slim stelsel van eenrichtingsverkeer,voor auto’s, zonder directe routes. Zie voor enkele suggesties bijgaande figuur. Uiteraard geldt op deze wegen max 30 km/u. Wanneer de singels niet als doorgaande wegen bereden kunnen worden, is dat ook gunstig voor de beleving van het Singelpark.

Bij het beoogde uitbreiden van de bewaakte stallingen rond station, die uiteraard veilig en snel voor de fietsers bereikbaar moeten zijn, moeten er ook gratis stallingsmogelijkheden dichtbij station blijven. Dit kan bijvoorbeld door de eerste 24uur gratis te laten stallen in alle stallingen, zoals in Utrecht Jaarbeursplein. (dit werd bij een raadskomissie vergadering al mondeling overwogen, maar is nog nergens vastgelegd).

Wij kunnen ons verder wel vinden in de voorgestelde fietsplannen vanaf 7.2 in de nota.

We willen extra steun betuigen aan de stad-land fietsroute van Leiden-Zuid-West, via een nieuwe oeververbinding aansluitend op het huidige, recent aangelegde, fietspad langs de Vogelhoff naar de tunnel onder de A4 naar de Zoeterwoudse Hofweg zien wij graag snel uitgevoerd. Daar zou een Nescio-achtig ontwerp niet misstaan. Zeker nu de Lammenschansbrug en en het Lammenschansplein voor fietsers sterk in kwaliteit dreigen achteruit gaan door de Rijnlandroute-plannen voorziet deze verbinding in een grote behoefte.

Ter verbetering van de ketenmobiliteit:

Nu de eerste HOV-lijn 400 zijn halte heeft bij station Lammenschans en de treinfrequentie naar Utrecht verhoogd gaat worden, moeten er meer fietsen rond de halte en station Lammenschans gestald kunnen worden. De hoek van de Kastanjekade en de Lammenschansweg wordt er al zonder voorzieningen voor gebruikt en daar is er ruimte. Wanneer er een opgang gemaakt wordt naar een loopbrug over de Lammenschansweg, langs het spoor, zou dat de onveilige oversteek over de Lammenschansweg van bus- en treinreizigersvoorkomen.

Tot slot nog onze reactie op 2 concrete punten uit de nota.

Eenrichtingsverkeer op de Rijnzichtbrug. Mits alleen voor auto’s uitstekend, het maakt het voor fietsers veiliger. Maar eenrchtingsverkeer voor fietsers zou het fietsverkeer frustreren en tegen de ambities van de nota ingaan.

De Spanjaardsbrug net als de Stevens- en de 5 Meibrug inrichten voor OV en fiets juichen wij toe. Wij hopen dat Leiderdorp hiervan ook de waarde inziet voor haar fietsers van en naar Leiden CS en BioScience Park.

 

Wij hopen met deze reactie van dienst te zijn en willen deze graag verder mondeling toelichten.

 

Namens de Fietsersbond afdeling Leiden e.o.

 

Piet Schuur

 

 

N.B. Daar de Mobiliteitsnota en LAB071 op dezelfde avond gepresenteerd werd en sterk verweven zijn, sturen wij deze reactie digitaal naar het mailadres van LAB071. Zij dient tevens beschouwd te worden als onze zienswijze op de Mobiliteitsnota aan het college van B&W. De schriftelijke versie is nu afhankelijk van een tijdige bezorging door KPN-Post….

Categorieën

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *